ҶСК «Тоҷиктелеком»
Нашр шудааст 23 Октябр 2025
Ҳафтаи гузашта дар доираи Форуми байналмилалии сармоягузории «Dushanbe Invest–2025» Хадамоти алоқаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ширкати «Starlink Tajikistan» (SpaceX) созишномаи литсензиониро оид ба оғози фаъолияти Starlink дар кишвар ба имзо расонид.
«Азия-Плюс» бо директори генералии ҶСК «Тоҷиктелеком» Баҳтовар Абдусатторзода дар бораи ҷузъиёти созишнома ва тарзи таъсири он ба сифат, арзиш ва дастрасии интернет, махсусан дар минтақаҳои душворгузар, суҳбат кард.
Дастрасии интернет баланд мешавад, аммо ба арзиши умумӣ таъсир намерасонад
— Дар паёми расмии Хадамоти алоқа қайд шудааст, ки созишнома ба кишвар дастрасӣ ба шабакаи глобалии интернети моҳворавиро таъмин мекунад. Лутфан, ҷузъиёти созишномаро нақл кунед.
— Ин шартнома пеш аз ҳама ба пайвасти сокинони минтақаҳои душворгузари кӯҳистонӣ ва наздисарҳадии кишвар ба интернети моҳворавӣ равона шудааст, ки дар онҷо гузоштани инфрасохтори анъанавӣ (хатҳои асосии оптикӣ-нахӣ, кабелҳо) бо сабаби рельефи кӯҳӣ ва зичии пасти аҳолӣ душвор аст.
Ба ин тартиб, оғози шабакаи босифати Starlink уфуқҳои навро барои рақамикунонии минтақавӣ мекушояд.
Ин яке аз вазифаҳои калидӣ на танҳо дар доираи ин созишнома, балки дар тамоми стратегияи Хадамоти алоқа ва ҶСК «Тоҷиктелеком» мебошад.
Бо мурури замон алоқаи моҳворавии насли нав дастрасии баробарро ба таҳсилоти онлайн таъмин намуда, ба рушди бизнеси хурд (тиҷорати электронӣ ва пардохтҳои POS) такон мебахшад, инчунин ба оғози корхонаҳои калон дар дастрасии хизматрасониҳои абрӣ баробар бо офисҳои марказӣ — ҳатто дар минтақаҳои дурдаст кӯмак мекунад.
— Оё дар шартнома бандҳо дар бораи пайвасти ройгони мактабҳо ва беморхонаҳо мавҷуданд? Масалан, дар Қирғизистони ҳамсоя чанд сол боз имконияти пайвасти ройгони мактабҳо дар минтақаҳои дурдаст мавриди муҳокима қарор дорад.
— Дар бораи пайвасти минтақаҳои душворгузар ба интернети пуртаъҷил сухан ронда, пеш аз ҳама сухан дар бораи муассисаҳои давлатӣ ва иҷтимоӣ — мактабҳо, беморхонаҳо, маъмуриятҳои деҳот меравад.
Хотиррасон мекунам, ки солҳои 2025–2030 дар Тоҷикистон ҳамчун Солҳои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсия эълон гардидаанд.
Аз ин рӯ, ба рушди алоқа дар минтақаҳои дурдаст барои пешниҳоди хизматрасониҳои давлатии онлайн, рушди телетиб, таҳсилоти дурдаст, ҷойҳои кории дурдаст, ҷорӣ намудани технологияҳои рақамии кишоварзӣ, дастгирии деҳқонон ва бизнес, инчунин ҳавасмандкунии стартапҳо ва хизматрасониҳои рақамӣ берун аз шаҳрҳо таваҷҷуҳи хоса дода мешавад.
— Оё бо омадани Starlink сифат ва арзиши интернет дар кишвар тағйир меёбад?
— Интернети моҳворавии Starlink тавассути шабакаи моҳвораҳои пастмадор кор мекунад, ки ин таъхири сигналро коҳиш медиҳад. Истифодабарандагон дар дигар кишварҳои пайвастшуда ба Starlink дар бораи суръатҳо аз даҳҳо то садҳо мегабит дар як сония, вобаста ба шароит, хабар медиҳанд.
Дар мавриди арзиш — ба нархи умумии интернет дар кишвар ин бевосита таъсир намерасонад.
Бояд фаҳмид, ки технологияҳои алоқаи моҳворавӣ бо назардошти таҷҳизот нисбат ба каналҳои анъанавӣ гаронтар мебошанд. Аммо ба шарофати гуфтушунидҳои гузаронидашуда, арзиши таҷҳизот ва тарифҳо бо назардошти воқеиятҳои бозорӣ ва минтақавӣ ташаккул хоҳанд ёфт.
Сифат ва бехатариро «Тоҷиктелеком» назорат хоҳад кард
— Оё операторони мобилӣ, провайдерони интернет метавонанд бевосита аз Starlink интернет харида, абонентони худро дар минтақаҳои кӯҳистонӣ таъмин кунанд? Ё ҳамаи созишномаҳо тавассути Хадамоти алоқа ё «Тоҷиктелеком» баста мешаванд?
— Дар бисёр кишварҳо операторони глобалии беруна, ба монанди Starlink, тавассути шарики миллӣ — ширкати давлатӣ ё оператори миллии алоқа кор мекунанд.
Дар ҳолати мо ин ҶСК «Тоҷиктелеком» мебошад.
Чунин модел ба давлат имкон медиҳад, ки трафикро назорат кунад, амнияти киберӣ таъмин намояд, тарифҳоро танзим кунад ва риояи қонунгузории миллиро таъмин созад.
Тамоми созишномаҳои тиҷоратӣ бо провайдерон тавассути «Тоҷиктелеком» амалӣ хоҳанд шуд. Ин назоратро ба сифати хизматрасониҳо, сиёсати тарифӣ, тақсими паҳнои канал ва масъалаҳои амнияти миллӣ таъмин мекунад.
— Оё аз ҷониби танзимгарон барои фаъолияти Starlink дар Тоҷикистон ягон маҳдудият ё талабот вуҷуд дорад?
— Тамоми шартҳои пешниҳоди хизматрасониҳо ва фаъолияти шабакаи Starlink дар кишвар дар бандҳои дахлдори шартнома муайян шудаанд ва бо санадҳои меъёрию ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ хоҳанд шуд.
— Кай шаҳрвандони одии Тоҷикистон метавонанд аз хизматрасониҳои Starlink истифода баранд? Барои ин чӣ лозим аст? Дар куҷо ва чӣ тавр таҷҳизотро харидан мумкин аст?
— Дар айни замон ширкати Starlink Tajikistan тамоми расмиёти зарурии бақайдгириро мегузаронад. Пас аз анҷоми ин марҳила нархи таҷҳизот, тарифҳо, инчунин дигар шартҳои марбут ба пайвастшавӣ, пардохт ва ҷанбаҳои техникӣ эълон карда мешаванд.
